Rheolydd Elusennau Cymru a Lloegr
Gall dathlu digwyddiad hanesyddol o bwys gael ei ystyried yn elusennol ar gyfer elusen sydd ag amcanion sy'n caniatáu iddi ennyn teimladau o falchder dinesig. Mae digwyddiad o bwys o'r fath yn aml yn cael ei ddiffinio yn nogfen lywodraethol yr elusen ond hyd yn oed os nad yw'n cael ei nodi trwy enw, mae'n bosib y bydd gan yr ymddiriedolwyr y pŵer i ddefnyddio eu cronfeydd i'w ddathlu. Yn y gorffennol, er enghraifft, mae rhai elusennau wedi gofyn i ni a oedd hawl ganddynt ddefnyddio eu cronfeydd i ddathlu Jiwbilî Aur y Frenhines.
Ar yr amod ei fod yn rhesymol i ystyried bod y dathliad yn rhan o'r amcanion, nid oes rheswm pam na allai elusen wario peth o'i harian i ddarparu, er enghraifft, arddangosfa tân gwyllt neu fygiau coffa neu eitemau bach tebyg i ddathlu'r digwyddiad.
Mae Cyllid y Wlad wedi cytuno â'r ymagwedd a ddisgrifir uchod. Fodd bynnag, maen nhw wedi gofyn i ni nodi os yw elusennau yn prynu neu'n gweithgynhyrchu eitemau coffa ac yna yn gwneud elw trwy eu gwerthu, gall yr elw hwnnw fod yn drethadwy os nad yw'r gweithgareddau hyn wedi'u cynnwys o fewn prif ddibenion yr elusen ac nid oes unrhyw ryddhad neu eithriad perthnasol. Mae gwybodaeth bellach am y sefyllfa dreth ar gael ar wefan Cyllid y Wlad www.inlandrevenue.gov.uk/charities/annex_iv.htm.
Mae canllaw newydd gennym ar gyfer ymddiriedolwyr Gwrthdaro yn eich Elusen sy'n disgrifio'r hyn y dylai elusen ei wneud yn achos anghydfod. Cyfrifoldeb yr ymddiriedolwyr yw sicrhau bod anghydfodau o fewn eu helusennau yn cael eu datrys. Byddwn yn ymyrryd mewn anghydfod dim ond os nad oes unrhyw ymddiriedolwyr a benodwyd yn ddilys ac mae pob dull arall o'i ddatrys wedi methu. Mae Gwrthdaro yn eich Elusen hefyd yn darparu rhestr o sefydliadau defnyddiol a allai roi cymorth neu arweiniad pellach.
Edrychwch ar ein cyhoeddiad CC8.
Nac oes, ond wrth gwrs dylech chi gysylltu â'r Awdurdod Lleol perthnasol ynghylch ei ofynion. Ond bydd rhaid i chi gael caniatâd perchennog y tir e.e. archfarchnadoedd, gorsafoedd rheilffordd ac ati.
Mae'n swnio fel hwyl, ond ni allwn roi barn am ddigwyddiadau codi arian penodol. Mae'n rhaid i elusennau gydymffurfio â Rhan ii Deddf Elusennau 1992 lle y bo'n briodol. Fodd bynnag, mae'n rhaid i ymddiriedolwyr sicrhau pa bynnag ddull a ddewisir ei fod er lles gorau'r elusen, ac nid dim ond yn yr ystyr ariannol. Mae'n rhaid iddynt fod yn ymwybodol ac yn sensitif i farn a beirniadaeth gyhoeddus. Yn ogystal dylent geisio cyngor proffesiynol priodol lle y bo'n briodol.
Bydd angen i chi gysylltu â'ch Awdurdod Lleol a gofyn am y Swyddog Trwyddedu neu, yn ardal Llundain, Heddlu Llundain, a gofyn iddynt eich cysylltu â'r Adran Drwyddedu. Byddan nhw'n gallu dweud wrthych a oes angen trwydded arnoch, sut i gael trwydded a beth y mae angen i chi ei wneud er mwyn bodloni eu rheoliadau. Mae ein cyhoeddiad CC20 "Elusennau a Chodi Arian" yn rhoi manylion pellach.
Unwaith eto, dylech gysylltu â'r Awdurdod Lleol perthnasol ynghylch ei ofynion. Mae'n amlwg y bydd angen i chi gael caniatâd perchennog y tir hefyd, e.e. archfarchnad. Mae ein cyhoeddiad, CC20 "Elusennau a Chodi Arian" yn rhoi manylion pellach.
Gallwch, ond ni allwch ddweud eich bod yn elusen gofrestredig oherwydd yr egwyddor gyfreithiol gyffredinol bod rhaid i elusennau gael eu sefydlu er budd y cyhoedd, neu ran sylweddol o'r cyhoedd. Dylech geisio cyngor gan yr Awdurdod Lleol os ydych yn casglu yn y stryd neu o dŷ i dŷ. Er nad yw codi arian o'r fath yn cael ei ystyried yn elusennol, byddem yn argymell bod yr egwyddor sylfaenol o dryloywder yn bwysig a bod llyfrau a chofnodion priodol yn cael eu cadw.
Os oes gan yr elusen incwm o fwy na £10,000, yna raid nodi'r ffaith bod yr elusen wedi'i chofrestru ar y daflen. Fel mater o arfer dda dylai'r llenyddiaeth ddweud sut ac i beth mae'r elusen yn codi arian. Os yw'r elusen yn codi arian ar gyfer diben penodol e.e. pwll nofio ysgol dylai'r ymddiriedolwyr wneud datganiad sy'n esbonio os yw mwy neu lai o arian yn cael ei dderbyn ar gyfer yr apêl yna caiff yr arian ei ddefnyddio at ddibenion cyffredinol yr elusen. Os nad dyma fydd yn digwydd, mae'n bosib y bydd rhaid i'r Comisiwn ystyried a oes angen Cynllun y Comisiynwyr i ddefnyddio'r arian. Gall hon fod yn broses hir a llafurus!
Gallwch, ond bydd rhaid i chi gydymffurfio â'r gyfraith elusennau berthnasol h.y. os yw'r wefan yn cael ei rheoli gan godwr arian proffesiynol ac ati. Er na allwn roi cyngor helaeth ar y mater hwn dylem nodi nifer o feysydd y mae angen i ymddiriedolwyr fod yn ymwybodol ohonynt gan gynnwys:
Fel pob maes codi arian lle nad yw'r ymddiriedolwyr yn glir ynghylch y gyfraith, dylent geisio cyngor proffesiynol priodol.
Byddai'n rhaid i chi siarad â'ch awdurdod lleol neu Fwrdd Hapchwarae Prydain Fawr. Am gyngor pellach, edrychwch ar baragraffau 27-31 ein cyhoeddiad CC20. Gallwch ei weld ar ein gwefan neu gallwch ei archebu trwy gysylltu â'n Canolfan Gyswllt 0845 300 0218.
Fe welwch fanylion llawn ar ein tudalen Mynediad i gofnodion y Comisiwn Elusennau.
Os ydych yn bwriadu sefydlu fel cwmni elusennol i "gymryd drosodd" gweithrediadau eich elusen yn awr ac yn y dyfodol, dylech ddarllen ein "pecyn corffori ". Mae'n cynnwys arweiniad ar y broses a'r materion y bydd angen i chi eu hystyried. Mae hefyd yn cynnwys ffurflen gais arbennig ar gyfer cofrestru'r cwmni newydd gyda ni.
Sylwch: Os ydych eisiau defnyddio'r gair Elusen neu elusennol yn enw'r cwmni dylech gwblhau'r pecyn cyn eich bod yn corffori'r cwmni yn Nhŷ'r Cwmnïau. Gallwn gwblhau'r broses gofrestru dim ond ar ôl i ni gytuno ar yr enw ac rydych wedi derbyn eich tystysgrif corffori gan Dŷ’r Cwmnïau.
Gweler paragraff 4 ein cyhoeddiad CC28.
Gweler paragraff 6 i 16 ein cyhoeddiad CC28.
Nac oes fel arfer. Os yw'r ymddiriedolwyr yn dilyn y gofynion statudol sy'n ymwneud â'r math o werthu y maent yn ymgymryd ag ef (wedi'i gynnwys yn adran 36 i 40 Deddf Elusennau 1993) ni fydd rhaid iddynt gael ein caniatâd. Byddwn yn rhoi ein caniatâd i werthu tir dim ond os nad yw'r ymddiriedolwyr yn gallu dilyn y gofynion statudol.
Am fwy o wybodaeth edrychwch ar ein cyhoeddiad CC28.
Gweler ein cyhoeddiad CC33.
Gweler ein cyhoeddiad CC48.
Gweler paragraffau 45 i 48 ein cyhoeddiad CC48.
Gweler paragraffau 9 i 16 ein cyhoeddiad CC48.
Gweler paragraffau 62 i 64 ein cyhoeddiad CC48.
Gallwch. Oni bai fod dogfen lywodraethol yr elusen yn ei wahardd yn benodol, gall ymddiriedolwyr ddewis cynnal rhai cyfarfodydd trwy ddulliau electronig, ar yr amod y gallant weld a chlywed ei gilydd (e.e. trwy ddefnyddio cyfleusterau cynadledda fideo neu fideo'r rhyngrwyd). Gall cyfarfodydd o'r fath fod yn ddefnyddiol os oes angen cymryd penderfyniad ar frys, os yw ymddiriedolwyr yn byw yn bell oddi wrth ei gilydd, neu os yw'n gwneud hi'n haws i ymddiriedolwyr sydd ag anableddau gymryd rhan. Os yw bwrdd ymddiriedolwyr yn cynnwys ymddiriedolwyr ag anableddau, dylai'r bwrdd geisio darparu cyfleusterau priodol er mwyn caniatáu iddynt gymryd rhan mewn cyfarfod, boed yn electronig neu beidio.
Argymhellwn os yw cyfarfodydd electronig yn cael eu cynnal, dylai o leiaf un cyfarfod wyneb yn wyneb gyda'r holl ymddiriedolwyr elusen gael ei gynnal bob blwyddyn.
Gallant. Argymhellwn fod elusennau yn caniatáu i gofnodion y CCB gael eu rhoi i'r cyhoedd ar gais: gallant godi tâl rhesymol i dalu am gost darparu'r cofnodion.
Mae Ceidwad Swyddogol Elusennau (CS) yn aelod o staff y Comisiwn sy'n cael ei benodi gan y Comisiynwyr i ddal tir ac, mewn rhai achosion arbennig, buddsoddiadau ar ran elusennau. Yn amodol ar ddarpariaethau Deddf 1993, mae gan y CS yr un pwerau, dyletswyddau ac atebolrwydd ag ymddiriedolwyr gwarchodaeth, mae ganddo'r un hawliau ac imiwneddau, ac mae'n ddarostyngedig i reolaeth a Gorchmynion y Llys. Gweler ein cyhoeddiad CC13.
Gweler ein cyhoeddiad CC13.
Fel arfer bydd y Ceidwad Swyddogol yn caniatáu i ymddiriedolwyr elusen gadw neu gael rheolaeth ar dystysgrifau tir neu'r weithred teitl tir sydd wedi cael ei breinio ynddo.
Gweler paragraffau 15 i 17 ein cyhoeddiad CC13.
Gall.
Mae CPE Anglicanaidd yn elusennau sydd wedi'u heithrio, ac fel arfer nid oes rhaid iddynt gofrestru gyda'r Comisiwn.
Oes, yn dilyn y cyfarwyddwyd yn Rheoliadau Cyfrifon Eglwysi 2006, sy’n ei gwneud hi’n ofynnol i CPE gydymffurfio â gofynion Deddf Elusennau 1993 (Deddf 1993) a’r Datganiad o Arferion Cymeradwy ar gyfer cyfrifon elusennau (SORP). Fodd bynnag, mae’n ofynnol i holl gyfrifon CPE gael eu harchwilio’n annibynnol hyd yn oed os nad yw hyn yn ofynnol gan Ddeddf 1993.
Nac oes, dim ond os yw’r CPE wedi’i gofrestru gyda ni.
Gwaddoliad parhaol yw eiddo elusen (h.y. tir, adeiladau, buddsoddiadau neu arian parod) na all yr ymddiriedolwyr ei wario fel petai'n incwm. Rhaid iddo gael ei ddal yn barhaol - weithiau fe'i defnyddir i hybu dibenion yr elusen, weithiau i gynhyrchu incwm i'r elusen.
Fel rheol, ni all ymddiriedolwyr wario unrhyw ran o waddoliad parhaol yr elusen. Byddai hynny yn groes i ymddiriedolaethau'r elusen, ond os oeddent yn gwneud hynny, byddai'r cyfalaf yn cael ei ostwng ac felly byddai'n cynhyrchu llai o incwm, gan felly lleihau gallu'r elusen i ymgymryd â'i gwaith. Yn y pen draw gallai'r elusen ddod i ben oherwydd diffyg cronfeydd, er mai'r bwriad oedd y byddai'r cymorth neu'r cyfleusterau a ddarperir gan yr elusen yn para am byth ac yn gwasanaethu cenedlaethau'r gymuned.
Os nad yw incwm blynyddol gros yr elusen yn fwy na £1,000, mae'n bosib y bydd yr ymddiriedolwyr yn gallu penderfynu gwario gwaddoliad parhaol yr elusen fel petai'n incwm a dirwyn yr elusen i ben. Cewch fwy o wybodaeth am y drefn hon yn ein taflen Elusennau Bach - Trosglwyddo Eiddo, Newid Ymddiriedolaethau, Gwario Cyfalaf (CC44).
Os yw'r elusen eisiau parhau, ond mae angen i'r ymddiriedolwyr ddod o hyd i arian ychwanegol i dalu am waith hanfodol (e.e. atgyweiriadau neu adfer adeilad y mae'r elusen yn berchen arno), rydym yn barod i ystyried caniatáu i'r ymddiriedolwyr wario rhan o waddoliad parhaol yr elusen ar y ddealltwriaeth y bydd yn cael ei ailosod o incwm y dyfodol. Fe welwch fanylion yn ein taflen CC38.
Gweler ein cyhoeddiad CC9.
Mae OG 1 - Gorchmynion a Chynlluniau - sydd ar gael dan ein tudalen Arweiniad Gweithredol yn darparu arweiniad manwl ar y pwnc hwn. Mae'r cwestiynau a'r atebion canlynol yn seiliedig ar yr arweiniad hwn.
Mae Gorchymyn yn ddogfen gyfreithiol sy'n cael ei pharatoi gennym at ddiben arbennig. Mae pwerau gennym dan sawl adran o Ddeddf Elusennau 1993 i baratoi rhai mathau o Orchymyn, er enghraifft,
Gall gorchymyn sydd wedi'i baratoi dan adran 26 Deddf Elusennau 1993:
Ni allwn baratoi Gorchymyn:
Am wybodaeth bellach edrychwch ar OG 1 A2 adran 4.
Mae Cynllun yn ddogfen gyfreithiol rydym yn ei baratoi (fel rheol dan adran 16 Deddf Elusennau 1993) i newid bron unrhyw agwedd ar ymddiriedolaethau'r elusen. Yn ymarferol, byddwn yn paratoi Cynllun dim ond os yw achos yn cael ei baratoi i ni newid ymddiriedolaethau'r elusen ond mae'r newidiadau yn mynd y tu hwnt i gwmpas ein pwerau paratoi Gorchymyn.
Gweler OG 1 A2 adran 5.
Mae nifer o wahaniaethau allweddol. Er enghraifft, mae Cynllun yn newid ymddiriedolaethau elusen yn uniongyrchol; mae Gorchymyn yn rhoi pŵer i'r ymddiriedolwyr wneud rhywbeth. Mae cwmpas ein pwerau paratoi Cynllun yn ehangach na chwmpas ein pwerau paratoi Gorchymyn.
Fel arfer, bydd y Cynllun yn briodol:
Mae'r rhain i gyd yn feysydd lle na allwn baratoi Gorchmynion. Yn ogystal, ni fyddem yn paratoi Gorchymyn os yw'r newidiadau yn sensitif neu'n ddadleuol.
Mae'r gwahaniaethau eraill yn rhai gweinyddol. I grynhoi, gellir paratoi Cynllun dim ond ar ôl gwneud cais dilys ac ar ôl cyfnod o hysbysiad cyhoeddus. Ar ôl i ni baratoi'r Cynllun, mae cyfnod pellach ar gyfer hysbysiad cyhoeddus a'r cyfle i apelio i'r Uchel Lys yn erbyn ein Cynllun.
Mae OG 1 B4 yn esbonio pa hysbysiad, cyhoeddus a phersonol, y mae'n rhaid ei roi o'n bwriad i baratoi Cynllun.
Edrychwch ar y Cynlluniau diweddaraf ar y wefan.
Mae Cy-près yn air Ffrengig Normanaidd sy'n golygu "yn agos i hwn". Mae defnyddio'r athrawiaeth cy-près yn golygu y gallwn ni a'r Llysoedd bennu dibenion newydd ar gyfer elusen y mae ei hymddiriedolaethau presennol wedi "methu".
Nid oes unrhyw drefn ymgeisio ffurfiol ar gyfer Gorchymyn. Dylech ysgrifennu atom gan amlinellu'r rhesymau pam y teimlwch fod angen Gorchymyn.
Yn achos Cynllun, fel rheol yr ymddiriedolwyr elusen yn gweithredu gyda'i gilydd fel corff fydd yn gwneud cais am Gynllun.
Am wybodaeth bellach ar y drefn ymgeisio am Gynllun gweler OG 1 B2.
Mae Adran 74 a 75 Deddf Elusennau 1993 yn cynnig modd i ymddiriedolwyr elusennau bach ddefnyddio incwm a chyfalaf eu helusen mewn ffyrdd mwy priodol ac effeithiol. Gall elusennau bach y mae'r darpariaethau yn gymwys iddynt gael yr opsiwn o ddewis un neu fwy o'r canlynol:
Am fwy o fanylion, edrychwch ar ein cyhoeddiad CC44.
Yn dilyn ymgynghori â'r sector, cydnabyddwn y gallem wasanaethu anghenion elusennau bach yn well trwy ddatblygu uned ganolog a fyddai'n rheoleiddio'r elusennau lleiaf hyn yn fwy ysgafn. Bydd staff arbenigol yn darparu gwasanaeth llawn ar gyfer anghenion arbennig y grŵp arbennig hwn o elusennau megis awdurdodi gwerthu tir a drafftio cynlluniau a gorchmynion er mwyn galluogi diwygio elusennau.
Prif nod yr uned hon yw cynnig modd i ymddiriedolwyr elusennau llai wneud penderfyniadau syml - ond pwysig - heb fod angen iddynt gyfiawnhau penderfyniadau i ni yn fanwl bob tro. Bydd materion lle y bydd ymddiriedolwyr yn gallu gwneud penderfyniadau yn fwy cyflym ac yn fwy effeithlon yn cynnwys, er enghraifft, y busnes o newid sawl agwedd ar ddogfen lywodraethol eu helusen.
Bydd yr Uned Elusennau Bach yn swyddfa'r Comisiwn yn Lerpwl yn ymdrin â holl elusennau bach Lloegr sydd ag incwm o lai na £10,000.
Dylai swyddfa Lerpwl ymdrin â gwaith pob elusen fach newydd yn Lloegr erbyn diwedd y flwyddyn.
Mae’r "ymagwedd ysgafnach" yn digwydd yn awr. Mae staff yn ceisio fod yn fwy ymarferol ac maent yn ceisio rhoi ymateb sy'n gymesur â maint yr elusen. Fodd bynnag, mae staff yn parhau i weithio yn unol â pholisi presennol. Os oes angen polisi newydd bydd yr ymagwedd newydd yn gymwys dim ond ar ôl i ni ddiweddaru arweiniad gweithredol ac ati.
Mae Is-adran Bolisi'r Comisiwn wrthi'n gweithio ar yr arweiniad newydd gofynnol. Rydym yn ceisio cwblhau'r rhan fwyaf o'r arweiniad erbyn lansio'r uned elusennau bach newydd.
Dylai gwaith pob elusen fach newydd yn Lloegr gael ei ymdrin gan swyddfa Lerpwl erbyn diwedd y flwyddyn.
Bydd elusennau bach yng Nghymru yn cael eu trin yn yr un modd â phob elusen fach arall gydag ymagwedd ysgafnach at reoleiddio. Ond bydd yr elusennau hyn yn gyfrifoldeb yr uned Elusennau Cymru newydd yn swyddfa Taunton y Comisiwn fel rhan o'r gwasanaetha canolog newydd ar gyfer elusennau yng Nghymru. Mae'r Comisiwn Elusennau yn ceisio sefydlu presenoldeb yng Nghymru, wrth i gronfeydd fod ar gael.
Bydd y taflenni gwybodaeth a'r cyhoeddiadau yn ein cyfres "CC" ar gael yn Gymraeg. Bydd Arweiniad Gweithredol, sy'n cael ei baratoi ar gyfer ein staff , yn parhau i fod ar gael yn Saesneg yn unig.
Bydd staff y Comisiwn yn ailgyfeirio post mor gyflym â phosib er mwyn sicrhau bod yr oedi lleiaf posib wrth brosesu gohebiaeth.
Ceisiwn ddelio ag achosion hyd y diwedd yn y swyddfa wreiddiol.
Bydd yr ymagwedd newydd yn cynnig nifer o fanteision i elusennau bach.
Yn aml bydd elusennau bach yn cysylltu â'r Comisiwn am gymorth gyda threfn neu benderfyniad gweddol ddibwys. Gall hyn olygu llawer o ohebiaeth a gwaith papur ar gyfer mater gweddol ddibwys ac sy'n golygu gwario symiau bach iawn o arian elusennol. Bydd yr ymagwedd newydd yn osgoi'r tâp coch ac unrhyw ohebiaeth ddiangen er mwyn delio â materion arferol yn gyflym ac yn effeithlon.
Mantais allweddol arall a gynigir gan yr uned elusennau bach yw y bydd staff arbenigol yn delio â'r elusennau hyn. Bydd profiad a hyfforddiant gan yr aelodau staff hyn o ran delio ag anghenion arbennig y grŵp arbennig hwn o elusennau.
Bydd yr uned elusennau bach yn delio ag elusennau sydd ag incwm o lai na £10,000 y flwyddyn. Bydd adnoddau a arbedwyd trwy sefydlu'r uned hon yn cael eu defnyddio i ddelio ag elusennau sydd ag incwm o fwy na hyn. Mae gan yr elusennau mwy a chanolig hyn incwm o £24.285 biliwn; mae hyn yn cyfrif am 99% o'r holl incwm elusennol. Felly mae'r Comisiwn yn canolbwyntio ei adnoddau yn ôl risg.
Fel rhan o adolygiad 'gwasanaeth o ansawdd gwell' parhaol, cynhaliwyd cyfres o ddigwyddiadau ymgynghori gyda grwpiau'r sector gwirfoddol y flwyddyn ddiwethaf. Roeddent yn cynnwys digwyddiadau yn Llundain, Newcastle, Manceinion, Exeter, Caerdydd a Nottingham lle y cyfarfu uwch aelodau staff y Comisiwn â chynrychiolwyr o drawstoriad eang o'r sector elusennol.
Bydd y Comisiwn yn parhau i gefnogi elusennau gyda materion gweinyddol cymhleth. Mae pob ffydd gennym y bydd pob ymddiriedolwr, gyda chymorth ein harweiniad newydd, yn gallu delio â materion mwy arferol heb unrhyw anawsterau, ac y bydd hyn yn arbed amser ac arian.
Gweler ein cyhoeddiad CC60
Mae Cyllid y Wlad yn rhoi gwybodaeth fanwl am faterion treth ar gyfer elusennau ac fe welwch y wybodaeth ar ei wefan ar http://www.hmrc.gov.uk/charities .
Mae Tollau Tramor a Chartref Ei Mawrhydi yn delio â chyngor ar faterion TAW ac fe welwch hwn ar ei wefan ar http://www.hmrc.gov.uk/charities . Mae arweiniad byr ar y materion TAW sy'n ymwneud â thâl mynediad ar gyfer elusennau diwylliannol ar gael ar ein tudalen cofrestru TAW.
Ymddiriedolwyr elusennau yw'r bobl sy'n gyfrifol yn gyfreithiol am reoli a gwneud penderfyniadau elusen. Gall fod enw arall arnynt - aelod o'r pwyllgor rheoli neu'r pwyllgor gwaith, llywodraethwr, cyfarwyddwr, neu ryw deitl arall. Beth bynnag fo'u henw, os ydynt yn aelod o'r bwrdd neu'r pwyllgor sydd â'r cyfrifoldeb cyffredinol am elusen, maent yn ymddiriedolwr elusen.
Mae ymddiriedolwyr yn gyfrifol am gyfeiriad a pherfformiad eu helusen. Os oes ychydig iawn neu dim staff gan elusen, gallant ymwneud yn uniongyrchol â gweinyddu'r elusen o ddydd i ddydd. Os yw'n elusen mwy, bydd staff yn ymgymryd â gwaith yr elusen fel arfer a bydd yr ymddiriedolwyr yn gyfrifol am fonitro a rheoli eu gweithgareddau.
Edrychwch ar ein taflen Croeso i ymddiriedolwyr newydd. Mae'n cyflwyno rhai materion efallai y bydd angen i chi wybod amdanynt a meysydd y bydd angen i chi wybod mwy amdanynt o bosib.
Gweler ein cyhoeddiad CC3.
Gweler ein taflen CC 11.
Gweler ein cyhoeddiad CC24.
Ystyr ymddiriedolwr ex officio yw ymddiriedolwr trwy rinwedd ei swydd. Fel rheol mae'n ymwneud â swyddi megis ficer plwyf, maer tref ac ati. Mae gan ymddiriedolwyr ex officio yr un cyfrifoldebau ag ymddiriedolwyr elusennau eraill.
Mae ymddiriedolwyr dal, neu ryw enw tebyg arall, yn unigolion a benodir i ddal y teitl cyfreithiol i eiddo elusen. Gall y ddogfen lywodraethol roi dyletswyddau neu gyfrifoldebau eraill i ymddiriedolwyr dal ac felly mae'n bwysig bod yr elusen yn edrych ar y ddogfen ym mhob achos. Gweler hefyd ymddiriedolwr gwarchodaeth sydd ag ystyr cysylltiedig ond gwahanol.
Mae ymddiriedolwr gwarchodaeth yn gorfforaeth a benodir i gael gwarchodaeth, yn wahanol i reolaeth, eiddo ymddiriedolaeth. (Eithriadau yw'r Ymddiriedolwr Cyhoeddus, Cyfreithiwr y Trysorlys a'r Ceidwad Swyddogol, yr unig unigolion sy'n gallu gweithredu fel ymddiriedolwyr gwarchodaeth). Os yw ymddiriedolwr gwarchodaeth yn cael ei benodi i ddal eiddo elusen, mae'r gwaith o weinyddu'r elusen yn cael ei adael yn nwylo'r ymddiriedolwyr elusennau. Cyflwynwyd y term ymddiriedolwr gwarchodaeth gan adran 4 Deddf Ymddiriedolwyr Cyhoeddus 1906. Nid yw ymddiriedolwr gwarchodaeth yn ymddiriedolwr elusen. Gweler hefyd ymddiriedolwr dal sydd ag ystyr cysylltiedig ond gwahanol.
Gweler ein cyhoeddiad CC42.
Gallwch. Er na all ymddiriedolwyr gael eu talu am eu gwasanaethau fel arfer, nid yw hyn yn atal ymddiriedolwyr rhag rhoi anrheg fach fel arwydd o'u gwerthfawrogiad i ymddiriedolwr sy'n ymddeol, ac mae'n bosib y teimlant ei fod er lles morâl da i wneud hynny.
Ymddiriedolwyr eich elusen yw'r bobl sy'n gyfrifol dan ddogfen lywodraethol yr elusen am reoli gweinyddiad eich elusen, waeth beth fo'u henw. Yn achos cymdeithas anghorfforedig (h.y. cymdeithas nad yw'n gwmni cofrestredig hefyd) y pwyllgor gwaith neu'r pwyllgor rheoli yw’r ymddiriedolwyr elusen.
Ni all ymddiriedolwyr gael budd o'u swydd fel ymddiriedolwyr ac un o brif egwyddorion bod yn ymddiriedolwr yw ei bod yn swydd wirfoddol. Ni allwch gael eich talu oni bai fod y pŵer hwn wedi'i ddatgan yn nogfen lywodraethol yr elusen neu oni bai ein bod yn rhoi caniatâd i chi.
Mae yswiriant indemniad ymddiriedolwyr (a elwir yn "yswiriant atebolrwydd" weithiau) yn yswiriant personol sy'n gwarchod (neu’n indemnio) ymddiriedolwyr yn erbyn y perygl o atebolrwydd personol yn codi o'u tor-ymddiriedaeth. Nid yw hyn yr un fath â'r elusen yn indemnio ei hun trwy yswirio yn erbyn colli cronfeydd sy'n deillio o weithredoedd a diffygion yr ymddiriedolwyr.
Gall elusen ddarparu yswiriant indemniad ar gyfer ei hymddiriedolwyr os oes pŵer penodol i wneud hynny yn y ddogfen lywodraethol. Os nad oes pŵer o'r fath, mae'n rhaid i'r ymddiriedolwyr wneud cais i ni am awdurdod i brynu hwn o gronfeydd yr elusen.
Mae ein cyhoeddiad CC49 yn esbonio pryd y gellid defnyddio cronfeydd elusen i dalu am yswiriant indemniad ymddiriedolwyr naill ai'n uniongyrchol neu trwy ad-dalu'r premiymau a'r hyn y mae angen i ymddiriedolwyr ei ystyried cyn ei brynu.